تغییر نام و نام‌خانوادگی

۲۳ آبان ۱۳۹۵

تغییر نام: 

چه نامهایی شرایط تغییر را دارا می باشند :

بموجب ماده ۲۰ قانون ثبت احوال و تبصره های آن انتخاب نامهای زیر ممنوع و دارندگان آنها می توانند با رعایت مقررات مربوطه نسبت به تغییر آن اقدام نمایند .

  1. انتخاب نامهائی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می گردد مانند: عبدالات، عبدالعزی( لات و عزی نام دو بت در مکه معظمه دوران قبل از اسلام است)
  2. اسامی مرکبی که عرفاً یک نام محسوب نمی شوند (اسامی مرکب ناموزون) مانند: سعید بهزاد، شهره فاطمه، حسین معروف به کامبیز و ….
  3. عناوین: اعم از عناوین لشکری و یا کشوری و یا ترکیبی از اسم و عنوان مانند: سروان، سرتیپ، دکتر، شهردار و یا سروان محمد و شهردار علی
  4. القاب: اعم از ساده و مرکب  مانند: ملک الدوله، خان، یا شوکت الملک، حاجیه سلطان و سلطانعلی
  5. اسامی زننده و مستهجن (زننده و مستهجن آن دسته از نامهائی است که بر حسب زمان ، مکان یا مورد به دلایل و جهات زیر برای دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تأیید شورایعالی برسد)

۵ – ۱: نامهائیکه معرف صفات مذموم و مغایر با ارزشهای والای انسانی است. مانند: گرگ ، قوچی و …
۵ – ۲ : نامهائیکه با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبی مردم مغایر باشد.مانند: لات، خونریز، چنگیز و …
۵ – ۳: نامهائیکه موجبات اشاعه و ترویج فرهنگ بیگانه گردد .مانند : وانوشکا، ژاکاردو، شاهدوست و ….
۵ – ۴: نامهائیکه موجب تحقیر اشخاص بوده و یا معنای لغوی آن در جامعه قابل پذیرش نباشد.مانند : صد تومانی، گت آقا، کنیز، گدا و …

۶ .اسامی نامتناسب با جنس: مانند: ماشاءاله برای اناث و یا انتخاب نام اشرف و یا اکرم برای افراد ذکور

۷. حذف کلمات زائد و غیر ضروری در نام اشخاص. مانند: قلی، غلام، گرگ، ذولف و قوچ

۸. تصحیح اشتباهات املائی در نام اشخاص که بدلیل عدم آشنائی مامور با لهجه ها و الفاظ و معانی محلی و یا ناشی از تلفظ اظهار کننده پیش آمده. مانند : زهراب به سهراب و یا منیجه به منیژه و یا …

۹. هم نام بودن فرزند با پدر و یا مادر در یک خانواده .

۱۰. هم نام بودن برادران و یا خواهران در یک خانواده.

۱۱.تغییر نامها از صورت عربی به شکل فارسی از قبیل رحمن به رحمان، اسمعیل به اسماعیل، اسحق به اسحاق و

۱۲. تغییر نام کسانیکه با تأیید مراجع ذیصلاح به دین مبین اسلام مشرف می شوند.

۱۳. تغییر نام کسانیکه نام آنها اسامی ایام هفته باشد.

۱۴. تغییر نام کسانیکه تغییر جنسیت داده و دادگاه صالحه حکم به تغییر نوع جنس در اسناد سجلی وشناسنامه آنان صادر نموده است.
۱۵. پیشوند«عبد» خاص اسامی و صفات ذات پروردگار است و در سایر موارد متقاضی می تواند تقاضای حذف آنرا بنماید.

 

چند نکته:

  • انتخاب نامهائی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می‌گردد و همچنین عناوین و القاب و نامهای زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس ممنوع است.
  • تشخیص نامهای ممنوع با شورایعالی ثبت احوال می باشد و این شورا نمونه های آن را تعیین و به سازمان اعلام می کند.
  • انتخاب نام در مورد اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.
  • ذکر سیادت در اسناد سجلی ساداتی که سیادت آنان در اسناد سجلی پدر و یا جد پدری مندرج باشد و یا سیادت آنان با دلائل شرعی ثابت گردد الزامی است ، مگر کسانیکه خود را سید ندانند و یا عدم سیادت آنان شرعاً احراز شود.

چه کسانی با رعایت موارد نامهای قابل تغییر می توانند با مراجعه به ادارات ثبت احوال نسبت به درخواست تغییر نام اقدام نمایند؟ 

  1. اشخاص ۱۸ سال به بالا.
  2. افراد کمتر از ۱۸ سال که دارای حکم رشد باشند.
  3. پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان کمتر از ۱۸ سال.
  4. سرپرست قانونی (قیم، امین، وصی) برای افراد صغیر و محجور با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد.

 

مدارکی که مراجعه کنندگان جهت درخواست تغییرنام نیاز به ارائه دارند:

۱. ارائه اصل شناسنامه و تصویر آن

۲. تکمیل فرم درخواست تغییر نام.

۳. پرداخت هزینه  متعلقه طبق تعرفه جاری.

 

 

 

تغییر نام خانوادگی :

 

چه نامهای خانوادگی شرایط تغییر را دارا می باشند؟

۱. نام خانوادگی بیش از دو کلمه و یا بیش از یک کلمه و یک حرف یا عدد یا پسوند و یا بطور مطلق یا مضاف نام محل باشد .مانند : دو اصل تهرانی، علی نژاد مطلق، عدنان تکان تپه تهرانی، آحسینی پور، طباطبائی ط .

۲. نام خانوادگی از واژه های مستهجن و ناپسند ترکیب شده باشد. مانند: گدا پور، پدر سوخته، لش.

۳. نام خانوادگی از واژه های خارجی باشد. مانند: علی اف برای ایرانیان غیر مهاجر یا آراکلیان برای مسلمانان.

۴. نام خانوادگی های مذموم که مغایر ارزشهای فرهنگ اسلامی باشد.

۵. اسامی محل بطور مطلق و مضاف. مانند: کرجی، افخمی تبریزی.
تبصره۱: حذف نام محل از نام خانوادگی اشخاص بدون رعایت مقررات مربوط به دارنده حق تقدم نام خانوادگی انجام خواهد شد . مانند حسینی شیرازی به حسینی یا اکبری علی آبادی به اکبری.
تبصره ۲: حذف نام ایلات و عشایر و حِرف و مشاغل از نام خانوادگی اشخاص بدون رعایت مقررات دارنده حق تقدم نیز انجام خواهد شد مانند:کوراوند به رسولی و محمدی نقاش به محمدی

۶. واژه هائی که از القاب و اسامی مربوط به عناوین علمی اعم از درجات و مؤسسات علمی مانند دکتر ، دانشگاه و یا مناصب دولتی از لشکری و کشوری بصورت مطلق باشد مانند: سرهنگ، شهردار.

۷. استفاده از نام خانوادگی همسر برای زوجه تا زمانی که در قید زوجیت می باشد با ارائه اجازه نامه از شوهر بدون رعایت حق تقدم بلامانع است.

۷ – ۱: در صورت وقوع طلاق با اعتراض زوج سند سجلی و شناسنامه زوجه به نام خانوادگی اولیه برگشت داده می شود.

۷ – ۲:پس از فوت همسر تا زمانیکه زوجه شوهر دیگری اختیار نکرده باشد کماکان می‌تواند از نام خانوادگی همسر متوفایش استفاده نماید یا به نام خانوادگی اولیه خود برگردد.

۸. در صورتیکه نام خانوادگی پدری تغییر یابد ، تغییر نام خانوادگی فرزندان کمتر از ۱۸ سال با درخواست کتبی پدر و تغییر نام خانوادگی فرزندان کبیر وی بدون رعایت حق تقدم و با ارائه اجازه نامه از پدر ممکن خواهد بود.

۹. هرگاه پدری نام خانوادگی خود را تغییر و فوت نماید هر یک از فرزندان متوفی می‌توانند برابر تبصره ماده ۴۱ قانون ثبت احوال نام خانوادگی خود را به نام خانوادگی پدر تغییر دهند.

 

 چندنکته:

  • برابر قانون مدنی، هر کس باید دارای نام خانوادگی باشد.
  • بموجب قانون ثبت احوال تغییر نام خانوادگی اشخاص منحصراً با تصویب سازمان ثبت احوال کشور خواهد بود.
  • برابر قانون ثبت احوال، نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدر می باشد.
  • دارنده حق تقدم نام خانوادگی کسی است که برای اولین بار در قلمرو هر اداره ثبت احوال مستقل نام خانوادگی خاصی بنام او ثبت و مختص او شناخته شده باشد.
  • حق تقدم نام خانوادگی پس از فوت دارندگان آن به ورثه قانونی او منتقل می شود، دارنده حق تقدم نام خانوادگی یا وارث قانونی اومی‌توانند اجازه استفاده از نام خانوادگی خود را به اشخاص دیگر مشروط به آنکه محل صدور شناسنامه آنان یکی باشد بدهند.

 

چه کسانی با رعایت موارد نامهای خانوادگی قابل تغییر می توانند با مراجعه به ادارات ثبت احوال نسبت به درخواست تغییر نام خانوادگی اقدام نمایند؟ 

  1. اشخاص ۱۸ سال به بالا.
  1. اشخاص کمتر از ۱۸ سال که دارای حکم رشد باشند.
  2. پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان کمتر از ۱۸ سال در صورتیکه نام خانوادگی پدر تغییر کرده باشد.
  3. قیم یا وصی برای اطفال تحت سرپرستی خود با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد.

متداول‌ترین سئوالات مطرح شده در مورد تغییر نام و نام خانوادگی:

۱.آیا میتوانم اسم پسرم را که یکسال دارد از ابوالفضل به امیر عباس تغییر دهم یا خیر؟

پاسخ: تشخیص این موضوع که آیا این امر شدنی است با دادگاه و یا ثبت احوال است.

 

  1. آیا میتوانم نام خانوادگی غلامی را به عزیزی تغییر دهم؟

پاسخ: ابتدا باید درخواست خود را در اداره ثبت احوال محل مطرح نمایید و در صورتی که نام خانوادگی شما از اسامی ممنوعه نباشد و مشکلی ایجاد نگردد، تنها با ارائه دلیل قانع کننده امکان موافقت وجود خواهد داشت در غیر اینصورت می توانید درخواست خود را در دادگاه مطرح نمایید و قاضی پس از بررسی های لازم اقدام به صدور رای خواهد نمود.

 

مدارکی که مراجعه کنندگان جهت درخواست تغییرنام خانوادگی نیاز به ارائه دارند:

  1. تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی.
  2. ارائه اصل شناسنامه و تصویر از کلیه صفحات .
  3. ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از پدر یا جد پدری برای فرزندان کبیر که بخواهند از نام خانوادگی هر یک از آنها استفاده نمایند.
  4. ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از دارنده حق تقدم نام خانوادگی مورد درخواست (تنظیم اجازه نامه های مذکور در ادارات ثبت احوال نیز میسّر است.)
  5. بانوانی که می خواهند از نام خانوادگی همسر خود استفاده نمایند، این مدارک را می‌بایست ارائه نمایند: تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی، اصل و تصویر شناسنامه متقاضی، اجازه نامه شوهر، اصل و تصویر کلیه صفحات شناسنامه شوهر و قباله نکاحیه.