تهدید و اخاذی

۹ آبان ۱۳۹۵

اخاذی در لغت به معنای زورگیری، باج‌گیری، اخذ مال یا چیزی به‌زور و تهدید از دیگری میباشد.اخاذی در علم حقوق جرمی است مبنی به دست آوردن غیرقانونی پول، مال یا خدمات از یک شخص، موجود یا مؤسسه از طریق اجبار.

یکی از جرایمی که از آن به عنوان تهدیدی علیه امنیت اجتماعی یاد شده جرم اخاذی است.

 

اخاذی چه تفاوتی با زورگیری دارد؟

زورگیری یکی از مصادیق اخاذی است و اخاذی می تواند از طریق زورگیری به عنوان شیوه ای خشونت آمیز یا از طرق دیگر مانند تهدید به افشای سر یا تهدید به ایراد ضررهای شرفی و نفسی و ناموسی صورت بگیرد. در قانون مجازات اسلامی جرمی به نام زورگیری وجود ندارد و همچنین عنوان مجرمانه ای تحت عنوان اخاذی وجود ندارد و باید آنها را مشمول ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی دانست: «هرگاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشای سری نسبت به خود یا بستگان او نماید اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه یا زندان تا دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد

البته باید توجه داشت که در این ماده اخذ وجه یا مال یا ورود ضررهای شرفی و نفسی یا افشای سر شرط تحقق جرم نیست. به عبارت دیگر، جرم موضوع این ماده از جرایم مقید نیست بلکه از جرایم مطلق است. با این حال اگر تهدید مزبور منتهی به اخذ مال یا وجه شد مورد از مصادیق اخاذی خواهد بود. اخاذی صیغه مبالغه از ریشه اخذ است و به معنی کسی است که زیاد اخذ می کند. ولی منظور قانونگذار فردی نیست که از باب مبالغه وجه یا مالی را زیاد اخذ کرده باشد. از نظر قانونگذار هر شخصی که با تهدید دیگری وجه یا مالی را از وی اخذ کند ولو آنکه برای یک بار این کار را کرده باشد مرتکب جرم موضوع ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی شده است.

یکی از طرق اخاذی، تهیه فیلم‌های غیراخلاقی و تهدید به افشا آن است که این مورد بسیار در جامعه اتفاق می افتد.

 

آیا اخاذی با تهیه فیلم غیر اخلاقی دو جرم محسوب می شود؟

به نظر می رسد اگر کسی با تهیه فیلم غیراخلاقی اقدام به اخاذی کند، باید عمل وی را دو جرم و تعدد مادی از نوع مختلف تلقی کرد ولی بحث این است که در این حالت برخلاف قانون مجازات اسلامی سال ۷۰ که در ماده ۴۷ خود به اعمال هر دو نوع مجازات اشاره داشت در ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ فقط اجازه اعمال مجازات اشد داده شده است.

رسیدگی به جرم تهیه فیلم غیراخلاقی در صلاحیت دادگاه انقلاب و رسیدگی به جرم اخاذی در صلاحیت دادگاه عمومی است و ادله اثبات می تواند شهادت شهود یا ایمیل یا اس.ام.اس یا اقرار خود مرتکب باشد .

 

چگونه باید از وقوع جرم اخاذی جلوگیری کرد ؟

نظر به اینکه اخاذی در ردیف جرایم مالی قرار می گیرد بهبود اوضاع اقتصادی می تواند در کاهش وقوع این جرم موثر واقع شود؛ ولی در کل ارتقا فرهنگ عمومی در مورد احترام به حقوق همدیگر نیز افزایش تدابیر پیشگیری وضعی از جمله حضور پلیس در مواقع و مواضع خلوت می تواند در پیشگیری از این جرم موثر باشد.

 

متداول ترین سئوالات مطرح شده در مورد اخاذی:

۱.اگر شخصی بواسطه اطلاعاتی که از فرد دیگری بدست آورده وی را مجبور کند برای باز گرداندن اطلاعات پولی را مطالبه کند، مرتکب چه جرمی شده است؟

پاسخ: وی مرتکب جرم اخاذی شده است و به مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه یا زندان تا دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

 

مدارکی که مراجعه کنندگان برای شکایت در مورد اخاذی نیاز به ارائه دارند:

  1. مدارک شناسایی از قبیل شناسنامه و کارت ملی.
  2. ارائه مدارک، ادله و مستندات جهت اثبات جرم، شهادت شهود.